Prof. Dr. Günay Sarıyar

Sarıyar, bundan 20 yıl önce doktorların fitoterapiye bakışının olumsuz olduğunu ancak bu alanda bilimsel yayınların, klinik araştırmaların artmasıyla fitoterapinin günümüzde iyi bir tedavi şekli olarak kullanıldığını belirtti. Fitoterapi ile ilgili önemli açıklamalarda bulunan UKÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Günay Sarıyar, bitkisel ilaçlara da değinerek hangi bitkilerin hangi hastalık tedavisinde kullanıldığını anlattı.

Fitoterapinin ortaya çıkışı

Fitoterapinin çok eski bir tedavi yöntemi olduğunu aktaran Prof. Dr. Günay Sarıyar, özellikle 20’inci yüzyıl başlarından itibaren kimya sanayinin ilerlemesiyle bitkilerde bulunan etkili maddelerin izole edilmesi ve sentetik ilaçların üretilmeye başlanması sonucunda bitkilerin ilaç olarak kullanımının azaldığını kaydetti. Sarıyar, sentetik ilaçların bazı hastalıklarda yan etkilerinin ortaya çıkması ve doğaya dönüşün canlanması sonucunda bitkilerin önemini tekrar arttırdığını belirtti.

Bitkisel ilaçların tablet, draje ve damla olarak kullanıldığına da değinen Prof. Dr. Günay Sarıyar, en yaygın ve kolay kullanımın ise bitkisel çaylarla gerçekleştirildiğini aktardı.

Tıp doktorlarının fitoterapiye bakışı

Bundan 20 yıl önce doktorların fitoterapiye bakışının olumsuz olduğunu belirten Sarıyar,  fitoterapi alanında bilimsel yayınların, klinik araştırmaların artmasıyla bu olumsuz düşüncenin de yavaş yavaş azalmaya başladığını söyledi. Prof. Dr. Günay Sarıyar, “Örneğin, doktorlar artık beyin ve hafıza dostu olmasıyla da tanınan ‘ginkgo biloba’ bitkisini hastalarına önerebiliyor veya Afrika kökenli bir sardunya kökünden hazırlanan bir damlayı soğuk algınlığında antibiyotik, ağrı kesici ilaçlarla birlikte güvenli bir şekilde verebiliyor.” dedi.

Bitkisel ilaçların yan etkisi

Bitkilerin her zaman önemli ilaç kaynağı olarak yerlerini koruduğunu belirten Sarıyar, çok yaygın olarak kullanılan bazı fitoterapiklerin zaman zaman yan etkisinin ortaya çıktığını ve bu yüzden de hiçbir şekilde “bitkisel ilaçların yan etkisi yoktur” denilemeyeceğini vurguladı.

Soğuk algınlığında bitkisel çayın kullanımı

Prof. Dr. Günay Sarıyar, fitoterapi ile ilgili açıklamalarına bitkisel çayların kullanımı ve faydalarından söz ederek devam etti. Adaçayı, papatya, ekinezya ve kekiğin soğuk algınlığında en çok kullanılan çaylar olduğuna değinen Sarıyar “Bronşiyal bir rahatsızlık varsa bu durumlarda yumuşatıcı özelliği olan bitkiler kullanılabiliyor. Örneğin, Kıbrıs’ta çok yaygın olan gömecin (ebegümeci) sebze olarak tüketilmesinin yanında öksürük şikayetlerinde de göğüs yumuşatıcı olarak kullanılmasında yarar var.” dedi.

Yeşil çay mı siyah çay mı?

Yeşil çay bitkisinin toplandıktan sonra hiçbir işleme tabi tutulmadan kullanıldığına dikkat çeken Prof. Dr. Günay Sarıyar “Böylece içindeki etkin maddeler bir bozulmaya uğramıyor ve doğal özellikleri kaybolmuyor ama siyah çayda bir fermantasyon olayı gerçekleştiriliyor, bu yüzden rengi de siyah oluyor; ancak siyah çayın da etki derecesi yeşil çaya yakındır, sağlığa zararlı olduğu söylenemez” diye konuştu.

Bitkisel çaylara değindiği sırada poşet çayların kullanımı ile ilgili de konuşan Sarıyar güvenilir markaların poşet çaylarının tercih edilmesini veya çay olarak doğrudan kullanılacak bitkilerin doğru bitkiyi sattığına inandığımız aktarlardan temin edilmesi gerektiğini kaydetti.

 Hangi bitki hangi hastalığa iyi geliyor?

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Günay Sarıyar, ekinezya, ada çayı, meryemana dikeni, çoban çantası çiçeği ve meyan kökü gibi yakın çevremizde de yetişen bitkilerin hangi rahatsızlıklara iyi geldiği ile ilgili bilgiler vererek şunları aktardı:

“Ekinezya bitkisi 20-25 yıl önce popülarite kazanan bir ilaçtır. Bu bitki özellikle soğuk algınlığında bağışıklık sisteminin güçlendirilmesine yarar sağlıyor. Bunun yanında başka ilaçların da etkisini artırıyor. Ekinezya çay olarak değil de tablet olarak tercih edilmeli ve sekiz haftadan fazla kullanılmamalı. Karaciğer koruyucusu olarak kullanılan ve Kıbrıs’ta da yetişen meryemana dikeni var. Bundan Avrupa’da preparatlar hazırlanıyor ve mantar zehirlenmelerine karşı da çok yararlı. Çoban çantası çiçeği ve ada çayı kadın hastalıklarında, menstrual sendromlarda, meyan kökü de mide ile ilgili şikayetlerde güvenle kullanılabilir.”