Fen-Edebiyat Fakültesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ünsal Özünlü “12. Uluslararası Dil, Yazın ve Deyişbilim Sempozyumu”nda UKÜ’yü temsil etti.

Prof. Dr. Ünsal Özünlü, Trakya Üniversitesi’nde düzenlenen sempozyuma “19. Yüzyıl Sözbilim Çalışmalarında Deyişbilim’e Değişik Bakış Açıları” başlıklı bildirisi ile katıldı. Özünlü, çalışmasında yer verdiği sözbilimin, okuyucu ya da dinleyiciyi etkileme ve yöneltme sanatı olarak ondokuzuncu yüzyıla kadar yazınsal yapıt ve yazarların deyişlerinin değerlendirilmesi alanında çeşitli görüşler ve kuramlar çerçevesinde kullanılan tek yöntem olduğunu söyledi.

Ondokuzuncu yüzyıla kadar Arapça ve Farsça’nın büyük çapta kullanımını içeren Osmanlıca ve Osmanlı yazınının, kendi içlerinde oluşturduğu sözbilim öğelerini içermesi nedeniyle Türk dili ve yazınına katkıda bulunamadığını kaydeden Prof. Dr. Özünlü, 19. yüzyıl Tanzimat yazınında Recaizade Mahmut Ekrem ile başlayan ilk girişimlerin sözbilim ve deyişbilim sanatlarını Osmanlı Türkçesindeki örneklerle tanıtmaya başladığını belirtti.

Endüstri kalkınması nedeniyle bilimsel ve yazınsal ilgi ve dikkatlerin başka yönlere çevrildiği Avrupa’da özellikle 19. yüzyılda sözbilimin gelişmesinin durakladığını, Amerika’da ise yeni parlayan pragmatizm ile neredeyse tüm çalışmalarda her türlü bilginin asıl önemli yanının kullanım alanı olduğunun öne çıktığını anlatan Prof. Dr. Özünlü,  bu varsayımla çalışmaların pratik alanlara yöneldiğini belirtti. Amerika ve Avrupa’da yeni parlayan karşılaştırmalı ve tarihsel bilimlerin, her konuyu kuramsal olarak değil de onun pratik kullanımı doğrultusunda incelemeye başladığını anlatan Özünlü bundan ötürü sözbilim çalışmalarının yalnızca yazar ve şairlerin dil kullanımlarını incelemek yerine, herkese özgü olan dil kullanımlarının incelemesine daha çok yer verildiğini söyledi. Amerika’da sözbilimin bugün bile bir kompozisyon yazma yeteneği ve becerisi olarak ele alındığını, Avrupa’da ise pratik yönü dikkate alınmasına karşın asıl amacı olan yazınsal metin inceleme işlevinin hiçbir zaman unutulmadığını aktaran Ünsal Özünlü, bu nedenle sözbilimin Avrupa’da daha çok klasik amacıyla anıldığını, Amerika’da ise 19. yüzyılda başlayan yönelimiyle, pratik kullanım alanıyla ele alındığını ifade etti.

Avrupa ve Amerika’da ortaya çıkan bu çalkantının, Türk dünyasında, Tanzimat’tan sonra ortaya çıkan değişiklikler nedeniyle, sözbilim ve değişbilime ilgiyi bir süre durdurduğunu söyleyen Prof. Dr. Ünsal Özünlü Osmanlıca ve bu dille yazılan yazının Türkçe yazılan dile uymadığından sözbilim ve deyişbilim öğelerini inceleme çalışmalarının daha sonraya kaldığını belirtti.

Etkinlik ile ilgili genel düşüncelerini de aktaran UKÜ İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ünsal Özünlü, etkinliğin yalnız Türkiye’den değil, dünyanın çeşitli ülkelerinden de ilgi gördüğünü belirterek Bulgaristan, Makedonya, Azerbaycan, Yunanistan, İran, Kırgızistan, Moğolistan, Malezya gibi ülkelerden de katılım olduğunu aktardı. Özünlü ayrıca, bu yıl 12.si düzenlenen sempozyumun gelecek yıl Kars Kafkas Üniversitesi tarafından organize edileceği bilgisini verdi.

HABER: METE YASİN USTA – KUBİLAY KURÇER