ukü suyun yaşamızdaki yeriUluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ)  Tarım Bilimleri ve Teknolojisi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Baktır, suyun Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) üzerindeki yeri ve önemi hakkında açıklama yaptı.

Prof. Dr. İbrahim Baktır, suyun insan yaşamı için hayati önem arz ettiğine dikkat çekerek; ancak su, gıda ve havanın sınırlı olduğunun da altını çizdi. Suyun tarihsel olarak yerleşim şekillerini etkilediğini aktaran Prof. Dr. Baktır şöyle devam etti: İlk medeniyetlerin oluşum süreçlerinden, yerleşim şekillerine kadar tarihteki yerleşim alanlarını incelediğimizde tüm ilkel toplumların akarsularda, göllerde ve nehir çevrelerinde yaşadığını görebiliriz. Suya yakın yerlerde insan yaşamı ve tarımı daha aktif ilerliyor.

Tarım Bilimleri ve Teknolojisi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Baktır, Afrika ülkeleri başta olmak üzere Türkiye ve KKTC’de su sıkıntısı yaşandığını ifade etti. Baktır, KKTC ve dünyadaki birçok ülkede yaşanmakta olan su kıtlığının sebepleri olarak birçok faktörün bulunduğunu vurguladı. Dekan Prof. Dr. İbrahim Baktır, bu faktörlerin başında ormanların yok edilmesi, düzensiz su tüketimi ve insanlık tarafından doğaya yapılan tahribatlar olarak sıraladı. Baktır, “Türkiye ve Kuzey Kıbrıs gibi ülkelerin su açısından zengin olmadığı için yağış miktarları yıldan yıla değişmektedir.  Bu miktar ortalama 350-500 mm civarında, bu miktar tarımsal üretim için normal değil.

Prof. Dr. Baktır, yalnızca Kuzey Kıbrıs’ta değil Türkiye’de de yağış miktarında sorun yaşandığını aktardı. Baktır, yağmur yağışı ve zamanlamasının çok önemli olduğunu, yağış şeklinin çok önemli olduğunu, ince ince hafif hafif yağan yağmurun toprağa sızmasının çok daha rahat gerçekleştiğini ifade etti. Baktır ayrıca aniden yağan yağmurların şiddet ve zaman Kapilarite (sütunsu ince hava boşlukları) dediğimiz havaları kapattığını ve bu yüzden yüzey akışıyla kaybolup gittiği için su ve toprağı da götürdüğünü vurguladı. Prof. Dr. Baktır şöyle devam etti: Asit şeklinde yağmurlar yağıyor. Bir günde bir saatte üç yüz elli mili metre yağmur yağıyor. Bu da felakete neden oluyor. Bizim için yağmurun dağılımı çok önemli. Adada da bunu göremiyoruz.  Bu nedenle su Kuzey Kıbrıs için olmazsa olmazıdır.

Baktır, Kuzey Kıbrıs’ta yağış miktarı oldukça düşük bölgelere göre de değiştiğini şu şekilde ifade etti: “Karpaz bölgesi diğer bölgelere göre biraz daha yağış alıyor olması,  Güzelyurt Bölgesi tarafının ise biraz daha fazla yağış miktarı olması ve Mesarya Ovası’nda ise daha az yağış mevcuttur.  Bu da ciddi anlamda tuzlanmaya yol açarak düzensizlikten dolayı tuzlanmaya sebebiyet veriyor” dedi.  Prof. Dr. İbrahim Baktır,  Türkiye’den gelen suyun dünyada taşınabilen ilk su olduğunu ifade ederken, Kuzey Kıbrıs’a yılda 75 milyon metre küp su geldiğini vurguladı.  Baktır, bu rakamın çok ciddi bir rakam olduğunu söylerken;  şu anda Kuzey Kıbrıs’ta tüm evlere hemen hemen su verildiğini ve geri kalanının da sanırım bir iki yıl içerisinde verileceğini belirtti.

Tarım Bilimleri ve Teknolojisi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Baktır, yaşanmakta olan su kıtlığının doğa koşullarından da etkilendiğini söyledi.  Baktır, su sorunun yaşanmasının temel nedenleri olarak, suyun ekonomik olarak kullanılmaması, suyun düzensiz dağılımı, bilinçsiz olarak harcanılmasından ileri geldiğini belirtti.  Dekan Prof. Dr. İbrahim Baktır, Güney Doğu Anadolu Projesi ( GAP)’inde ve Iğdır Ovası ile Adana Karataş Ovaları’nda çok ciddi hataların yapıldığını aktardı. Baktır,  bunlara sebep olarak aşırı sulamanın verdiği etki ile birlikte tuzlanmanın başladığını ve toprakların verimsiz hale geldiğini ifade etti. Kuzey Kıbrıs’ta bu tür hataların yapılmamasının gerektiğini vurgulayan Baktır, Kuzey Kıbrıs’ta yaşanan su sorunlarının başında iklim koşulları, toplumda yaşayan bireylerin bilinçsiz kullanımlarından dolayı olduğunu da sözlerine ekledi. Prof. Dr. İbrahim Baktır, KKTC’deki su sorununun çözümü için Türkiye’den gelen suyun önemine değinerek,  KKTC’de su üzerine çalışmaların sürdürüldüğünü ve belli aşama kaydettiklerini belirtti. Baktır, ilerleyen süreçlerde Türkiye’den gelen suyun tarım amaçlı olarak da kullanılabileceğinin altını çizdi.  Prof. Dr. İbrahim Baktır, Türkiye’den KKTC ‘ye gelen suyun bilinçli olarak kullanılabilmesi için suyun kullanımıyla ilgili olarak Tarım Bakanlığı’na, Ziraat Mühendisleri Odası’na, Tarım Bilimleri ve Teknolojisine Fakülteri’ne büyük iş düştüğünü dile getirdi.

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) Tarım Bilimleri ve Teknolojisi Dekanı Prof. Dr. İbrahim Baktır, suyun rasyonel kullanımı, dağılımı üzerine ilerleyen zamanlarda paneller düzenleneceğini bildirdi.

Haber – Fotoğraf : Remziye Göktemiz